محمد خواجه قره باغ

هزاره های چهار دسته

هزاره های چهار دسته با محمد خواجه ها در قره باغ زندگی می کنند آنان قبیله بسیار کوچکی را تشکیل می دهندکه شمارشان به 2000 نفر می رسد. بدون تردید در ا صل چهار دسته ها محمدخواجه ها یک قبیله بوده وظاهرا شاخه ی عمده ی بوبک دای چوپان را به لیچ تعریف کرده است تشکیل می دادند. قره باغ منطقهی کوچک حاصلخیز پرنفوس است. ایوان سمیت

می گوید:(قلعه ها و قریه ها چنان متعددند که تمام منطقه را فرا گرفته و فقط یک سنگ انداختن از هم فاصله دارند زراعت بسیار زیاد بوده زمین حاصلخیز باغ های فراوان و آب زیاد عالی دارد) تمام منطقه ی قره باغ که نزدیک کوهها است به طور کلی هزار نشین است .گروه قریه های جمراد در راه قلات غلزایی و غزنی قسما غلزایی های اندری و قسما هزاره های چهاردسته هستند . گروه چهارده اکثرا و یا تماما چهاردسته هستند  که در سمت راست رودی قرار دارند که از دره ی جنگلگ در کوه گل کوه سرازیر گردیده و دره ی کوچک این جوی توسط راهی که قبلا تذکر داده شد قطع می شود قسمت دیگر این دره در اختیار هزاره های محمدخواجه است . منطقه ی عمده در چهارده بهبود یاد شده و قریه ی بزرگ با دیوار های بسیار قوی است. ساختمان آ ن مستطیل شکل بوده و 150 گز در 100 گز است که با جوی پر آب احاطه شده است . استحکاماتی در فاصله های درروی دیوار آباد شده است و هر یک از دره های ورودی با چوبی که در عرض آن گذاشته میشد محافظت می گردید.

      ایوان سمپ می گوید که خط فاصلی بین هزاره ها و پشتونها در قره باغ وجود ندارد. و قریه های دونزاد پهلوی هم افتاده و بدون کوشش جهت تمایز آباد شده است. ساکنین عین زمین را زراعت کرده از عین جوی آب گرفته و از عین چاه های آب کشیده اند. تا سال 80-1879 میلادی (59-1258 هجری شمسی) گر دوستی وجود نداشت دشمنی فعالی نیز وجود نداشت.

مالیات چهار دسته ها و محمد خواجه ها به عین ترتیب سنجیده می شود .در دوران امیر شیر علی خان حدود 24000 روپیه ی کابلی در حال حاضر شاید حدود 30000 روپیه ی کابلی باشد.

       می توان روی هزاره های چهار دسته مانند هزاره های محمدخواجه در کمک جهت تهیه ی خوار و بار حیوانات برای حمل و نقل عساکر انگلیس در افغانستان در هر جایی که لازم باشد اتکا نمود. توضیحات روی قبیله ی چهار دسته به نظر صوبه دار محمد حسین از قرار ذیل است .